Bestendigheidsprincipe: uitleg en voorbeelden
Het bestendigheidsprincipe betekent dat je de grondslagen van de jaarrekening consequent toepast. Daardoor zijn cijfers tussen jaren vergelijkbaar en worden naar aard en gebruik gelijksoortige posten gelijk behandeld. Je onderscheidt volgtijdelijke en gelijktijdige bestendigheid. Een onderbouwde wijziging kan wel toegestaan of verplicht zijn.
Inhoudsopgave [verbergen]
? min. leestijd | ? woordenVergelijkbare cijfers helpen bij het beoordelen van de ontwikkeling van je onderneming. Stijgende elektriciteitskosten kunnen bijvoorbeeld samenhangen met een hoger tarief, meer verbruik of een andere boekhoudkundige indeling. Door consequent te boeken wordt duidelijker wat de cijfers werkelijk zeggen.
Volgtijdelijke bestendigheid: consequent door de jaren
Je past in opeenvolgende jaarrekeningen in beginsel dezelfde grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en presentatie toe. Zo voorkom je dat een verandering in vermogen of winst alleen ontstaat doordat je zonder goede reden anders rekent of rubriceert.
Voorbeeld: kosten op dezelfde plaats presenteren
Als onderhoudskosten vorig jaar onder huisvestingskosten stonden, boek je vergelijkbare kosten dit jaar niet zonder reden onder algemene kosten. Anders lijkt het alsof de huisvestingskosten zijn gedaald. Bij een gerechtvaardigde andere indeling pas je waar nodig de vergelijkende cijfers aan en licht je dat toe.
Gelijktijdige bestendigheid: gelijksoortige posten gelijk behandelen
Binnen dezelfde jaarrekening gebruik je dezelfde grondslagen voor activa of activiteiten die naar aard en gebruik gelijksoortig zijn. Je kiest bijvoorbeeld niet per afzonderlijke machine binnen een gelijksoortige categorie willekeurig tussen kostprijs en actuele waarde. [ref]
Dat betekent niet dat voorraad en gebouwen verplicht dezelfde waarderingsgrondslag hebben. Hun aard en gebruik verschillen en er gelden eigen waarderingsregels. Ook kan dezelfde grondslag tot verschillende bedragen leiden: twee machines kunnen bijvoorbeeld een andere resterende gebruiksduur hebben.
Bestendigheid volgens de wet
Voor jaarrekeningen onder Titel 9 Boek 2 BW zijn onder meer deze bepalingen relevant:
- Artikel 2:362 leden 2 en 3 BW: de balans en winst-en-verliesrekening moeten met hun toelichting getrouw, duidelijk en stelselmatig inzicht geven.
- Artikel 2:363 leden 4 en 5 BW: een andere indeling vergt gegronde redenen; waar nodig worden de vergelijkende cijfers herzien en verschillen toegelicht.
- Artikel 2:384 lid 6 BW: ook voor andere waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen zijn gegronde redenen vereist. Licht de reden en de betekenis voor vermogen en resultaat toe.
De regels waarborgen vergelijkbaarheid, maar verbieden een noodzakelijke verbetering niet. Een stelselwijziging kan bijvoorbeeld nodig zijn door gewijzigde voorschriften of een belangrijke verbetering van het inzicht. [ref]
Wanneer is aanpassen juist nodig?
Een schatting moet aansluiten op de beschikbare informatie. Blijkt een machine korter bruikbaar dan eerder verwacht, dan kan aanpassing van de resterende afschrijving nodig zijn. Bestendigheid is geen reden om een achterhaalde schatting te blijven gebruiken. Nieuwe schattingsinformatie wordt anders verwerkt dan een wijziging van een waarderingsgrondslag.
Leg daarom vast wat verandert, waarom en met welk effect. Maak bij de jaarafsluiting onderscheid tussen een andere grondslag, een nieuwe schatting en het herstellen van een fout. Controleer vervolgens of vergelijkende cijfers en toelichtingen moeten worden aangepast. [ref]
6 principes bij de jaarrekening
Bestendigheid hangt samen met andere beginselen voor het opstellen van de jaarrekening. Op deze website worden de volgende zes principes uitgelegd:
- Toerekeningsprincipe
- Realisatieprincipe
- Matchingprincipe
- Continuïteitsprincipe
- Bestendigheidsprincipe
- Voorzichtigheidsprincipe
Referenties
[verbergen]Deel dit artikel
Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!
Wat betekent het bestendigheidsprincipe? Uitleg en voorbeelden van volgtijdelijke en gelijktijdige bestendigheid, met regels voor wijzigingen in de jaarrekening.
Over de auteur
Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.
Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.
Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.
Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.