1. Succesvol boekhouden
2. De boekhouding
3. Resultatenrekening

Resultatenrekening: voorbeeld, opstellen en controleren

Een resultatenrekening toont de opbrengsten en kosten over een periode. Opbrengsten min kosten geven het resultaat: winst of verlies. Dit overzicht heet ook winst-en-verliesrekening. Hieronder zie je een eenvoudig voorbeeld, hoe je het samenstelt en waarom winst niet gelijk is aan je banksaldo.

Wat laat de resultatenrekening zien?

De resultatenrekening helpt je beoordelen wat je onderneming in bijvoorbeeld een maand, kwartaal of jaar heeft verdiend. Zij bevat opbrengsten en kosten van die periode. De balans laat daarentegen de financiële positie op één datum zien. ^[ref]

De bedragen komen uit het grootboek. Daarin staan ook onbetaalde facturen, afschrijvingen en overlopende posten. Opbrengsten en kosten worden aan de juiste periode toegerekend; ze volgen niet zonder meer de betaaldata. ^[ref]

Een boekhoudprogramma kan de rekeningen groeperen en vergelijkende cijfers tonen. Het overzicht is pas betrouwbaar als de onderliggende boekingen volledig en juist zijn. Voor de uitgebreidere indeling en resultaatbegrippen zie de resultatenrekening in de jaarrekening.

Voorbeeld resultatenrekening met rubrieken

In het voorbeeld van grootboekrubrieken op deze website staan kosten en opbrengsten onder meer in rubrieken 4, 7 en 8. Die nummers zijn een voorbeeld, geen verplicht schema. Andere rekeningen kunnen nodig zijn voor bijvoorbeeld rente en belastingen.

Dit vereenvoudigde voorbeeld bevat alleen omzet, inkoopwaarde en overige kosten. De bedragen zijn in euro’s, exclusief af te dragen of aftrekbare btw. Rente en winstbelasting blijven buiten beschouwing.

Je hebt voor € 100 producten verkocht. De inkoopwaarde van die verkochte producten is € 60, zodat de brutowinst € 40 is. Na € 10 overige kosten resteert € 30 resultaat. Omdat andere posten in dit voorbeeld ontbreken, is dat niet zonder meer de nettowinst na belasting.

Inkopen zijn niet hetzelfde als inkoopwaarde van de omzet. Koop je bijvoorbeeld voor € 90 goederen en blijven daarvan goederen met een kostprijs van € 30 onverkocht, dan is bij ontbreken van beginvoorraad en overige voorraadmutaties de inkoopwaarde € 60. De resterende € 30 staat als voorraad op de balans. ^[ref]

Dezelfde bedragen als debet en credit

De volgende tabel toont de kosten en opbrengsten naast elkaar. Het is een rekeningweergave vóór toevoeging van het saldo:

Kosten staan in deze weergave debet en opbrengsten credit. Er staat € 70 debet tegenover € 100 credit. Voeg je bij het afsluiten het winstsaldo van € 30 aan de debetzijde toe, dan zijn beide totalen € 100. Die saldopost is geen extra kostenpost. Bekijk ook de uitleg over het verwerken van boekingen.

Een resultatenrekening opstellen en controleren

1. Kies de periode. Vergelijk bijvoorbeeld januari tot en met maart met dezelfde maanden van het vorige jaar.
2. Maak de boekhouding volledig. Verwerk facturen, creditnota’s, bankmutaties en andere bewijsstukken.
3. Controleer de afgrenzing. Verwerk voorraadmutaties, afschrijvingen, vooruitbetaalde bedragen en nog te betalen kosten.
4. Controleer de indeling. Houd investeringen, aflossingen en privémutaties gescheiden van kosten en omzet.
5. Beoordeel het resultaat. Vergelijk met begroting en vorige periode en onderzoek opvallende verschillen.

Hoe verwerk je btw?

Btw die je aan klanten berekent is geen omzet. Aftrekbare inkoop-btw is geen kostenpost, maar wordt apart verwerkt. Niet-aftrekbare btw kan wel onderdeel zijn van de kosten of kostprijs van een actief. Bij bijvoorbeeld de KOR moet je daarom niet automatisch alle bedragen exclusief btw gebruiken. Lees meer over voorbelasting.

Is het resultaat direct je belastbare winst?

Niet altijd. Voor de inkomstenbelasting pas je fiscale regels toe op de commerciële cijfers. Aftrekbeperkingen, waarderingsregels en andere fiscale correcties kunnen een verschil veroorzaken. Een kostenrekening in de boekhouding bewijst dus niet dat de uitgave volledig fiscaal aftrekbaar is. ^[ref]

Waarom winst geen banksaldo is

Een nog niet betaalde verkoop kan al omzet zijn. Omgekeerd verhoogt een ontvangen lening je banktegoed zonder winst te vormen. De betaling van een al geboekte factuur geeft evenmin opnieuw kosten of omzet. Bekijk daarom naast het resultaat ook de balans en je verwachte ontvangsten en betalingen. Meer voorbeelden staan bij het verband tussen balans en resultatenrekening.

Om verwachte omzet en kosten te beoordelen kun je een exploitatiebegroting maken. Vergelijk deze verwachting later met je werkelijke resultaten.

Volgende artikel »

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Leer een resultatenrekening lezen en opstellen. Met een voorbeeld, uitleg over omzet, inkoopwaarde, kosten, btw en het verschil tussen winst en geld.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.