De boekhouding: grootboek, balans en resultatenrekening
De financiële boekhouding legt financiële gebeurtenissen vast. In het grootboek worden boekingen per rekening verzameld. Daaruit stel je de balans voor een bepaalde datum en de resultatenrekening over een periode samen. Je boekt dus meer dan alleen uitgaven en ontvangsten.
Inhoudsopgave [verbergen]
? min. leestijd | ? woordenHet grootboek
Het grootboek verzamelt boekingen op rekeningen zoals Bank, Debiteuren, Crediteuren, Omzet en Huurkosten. Ook gebeurtenissen zonder directe betaling komen erin, zoals een nog niet betaalde factuur en de afschrijving op een machine.
De route van bewijsstuk naar financieel overzicht verloopt doorgaans zo:
- Je verzamelt facturen, bankafschriften en andere bewijsstukken in de administratie.
- Je verwerkt de gebeurtenis in het passende dagboek, bijvoorbeeld het inkoopboek of bankboek.
- De boekingen komen op de bijbehorende grootboekrekeningen.
- Na controle en eventuele correcties gebruik je de saldi voor balans en resultatenrekening.
Bewaar de onderbouwing bij de boekingen en controleer de aansluiting met je aangiften en jaarcijfers. Een administratie moet voor de Belastingdienst controleerbaar zijn. [ref]
Resultatenrekening
De resultatenrekening, ook winst-en-verliesrekening genoemd, bevat opbrengsten en kosten over een bepaalde periode. Het verschil is het resultaat: opbrengsten − kosten = winst of verlies. Je kunt zo een maand, kwartaal of jaar beoordelen. [ref]
Het gaat om de periode waarop opbrengsten en kosten betrekking hebben. De betaaldatum is niet doorslaggevend. Daarom kan een bedrijf winst maken terwijl klanten nog niet hebben betaald. Lees hierover meer bij het toerekeningsprincipe. [ref]
Balans
De balans toont de financiële positie op één datum. Aan de activazijde staan bijvoorbeeld machines, voorraden, vorderingen en banktegoeden die volgens de toepasselijke grondslagen op de balans worden opgenomen. Aan de passivazijde staan eigen vermogen en verplichtingen, zoals leningen, crediteuren en voorzieningen.
De twee zijden zijn in evenwicht: activa = eigen vermogen + verplichtingen. Een balans is daarmee een momentopname, terwijl de resultatenrekening een periode beschrijft.
Verband tussen balans en resultatenrekening
Winst verhoogt het eigen vermogen; verlies verlaagt het. Maar niet iedere verandering van een balanspost is een opbrengst of kostenpost. Ook kapitaalstortingen en uitkeringen kunnen het eigen vermogen wijzigen. Het banksaldo en het resultaat zijn evenmin hetzelfde.
Voorbeeld: een lening, een verkoop en een betaling
In dit vereenvoudigde voorbeeld blijft btw buiten beschouwing. De gebeurtenissen worden afzonderlijk bekeken:
| Gebeurtenis | Balans | Resultatenrekening |
|---|---|---|
| Je ontvangt een lening van € 1.000. | Bank en schuld nemen beide met € 1.000 toe. | Geen omzet en geen winst door de ontvangst. |
| Je verricht advieswerk en factureert € 500. De klant betaalt later. | Debiteuren stijgen met € 500. Via het resultaat stijgt ook het eigen vermogen met € 500, als er geen bijbehorende kosten zijn. | € 500 omzet in de periode waarin het werk is verricht. |
| De klant betaalt de factuur van € 500. | Bank stijgt en debiteuren dalen met € 500. | Geen nieuwe omzet: die was al geboekt. |
Meer voorbeelden en de aansluiting van beginvermogen naar eindvermogen vind je bij het verband tussen balans en resultatenrekening.
Referenties
[verbergen]Deel dit artikel
Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!
Hoe hangen grootboek, balans en resultatenrekening samen? Bekijk de opbouw van je boekhouding en voorbeelden van omzet, betalingen en leningen.
Over de auteur
Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.
Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.
Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.
Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.