1. Succesvol boekhouden
2. De jaarrekening
3. Het jaarrapport

Jaarrapport: jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens

Een jaarrapport bundelt de financiële verslaggeving over een boekjaar. Het kan bestaan uit de jaarrekening, het bestuursverslag en de overige gegevens. Welke onderdelen verplicht zijn, hangt af van de rechtsvorm, bedrijfsgrootte en toepasselijke regels. Een jaarrapport is dus niet hetzelfde als alleen een balans met resultatenrekening.

Jaarrapport, jaarstukken en jaarverslag

Jaarrapport en jaarstukken zijn verzamelbegrippen voor de documenten waarmee een onderneming jaarlijks verantwoording aflegt. De term jaarverslag wordt in de praktijk ook voor het hele rapport gebruikt, terwijl hiermee soms specifiek het bestuursverslag wordt bedoeld. Benoem daarom duidelijk welke documenten zijn opgenomen. Bij beursvennootschappen kan ook een verslag van de raad van commissarissen deel uitmaken van de jaarstukken. ^[ref]

De jaarrekening: cijfers met toelichting

De jaarrekening bestaat uit de balans, de winst-en-verliesrekening en de toelichting. De balans beschrijft de financiële positie op balansdatum; de resultatenrekening laat zien hoe het resultaat over het boekjaar is ontstaan. De toelichting verklaart onder meer de gebruikte grondslagen, belangrijke posten en onzekerheden.

Afhankelijk van de verslaggevingsregels zijn aanvullende overzichten nodig, zoals een kasstroomoverzicht. Als de rechtspersoon een geconsolideerde jaarrekening opstelt, behoort ook die tot de jaarrekening. Een bijlage met kengetallen of een fiscale berekening kan nuttig zijn, maar vervangt de vereiste onderdelen niet.

In welke taal mag de jaarrekening worden opgesteld?

Onder Titel 9 Boek 2 BW is Nederlands het uitgangspunt voor de omschrijving van posten. De algemene vergadering kan besluiten een andere taal te gebruiken. Voor openbaarmaking gelden de toegestane talen Nederlands, Frans, Duits en Engels. Het bestuursverslag en de overige gegevens worden in dezelfde taal als de jaarrekening of in het Nederlands opgesteld. Voor informatie aan een ondernemingsraad gelden daarnaast taalregels uit de WOR. ^[ref]

Het bestuursverslag: ontwikkeling en vooruitzichten

In het bestuursverslag licht het bestuur de toestand op balansdatum, de ontwikkeling gedurende het boekjaar en de resultaten toe. Het bevat daarnaast een beschrijving van de belangrijkste risico’s en onzekerheden. De tekst moet aansluiten bij de jaarrekening.

Onderwerpen zijn onder meer de verwachte gang van zaken, investeringen, financiering, personeelsbezetting en omstandigheden waarvan omzet en rentabiliteit afhangen. Ook onderzoek en ontwikkeling en relevante financiële risico’s komen aan bod. De beschrijving van activiteiten, organisatie en beleid helpt om de cijfers in hun context te begrijpen.

Voorbeeld: een onderneming ziet de omzet stijgen, maar verliest na balansdatum een grote klant. Een toelichting op vooruitzichten moet dat relevante risico meewegen. Een algemene tekst over vertrouwen in de toekomst geeft dan onvoldoende uitleg.

Overige gegevens: specifieke aanvullende informatie

Artikel 2:392 BW noemt voor zover van toepassing onder meer:

• de controleverklaring of een mededeling waarom deze ontbreekt;
• de statutaire regeling over winstbestemming en, bij bepaalde rechtsvormen, bijdragen in een tekort;
• bijzondere statutaire zeggenschapsrechten;
• gegevens over stemrechtloze aandelen en aandelen met geen of beperkte rechten op winst of reserves;
• het bestaan van nevenvestigingen, hun vestigingslanden en eventuele afwijkende handelsnamen.

Let op het verschil tussen de statutaire regeling en de concrete bestemming of het voorstel voor bestemming van het resultaat. De informatie over de resultaatbestemming hoort in de toelichting op de jaarrekening. Daar staat ook de vereiste informatie over winstbewijzen en soortgelijke rechten. Ook belangrijke niet-verwerkte gebeurtenissen na balansdatum worden waar vereist in de toelichting vermeld, niet onder de overige gegevens. ^[ref]

Moet ieder bedrijf al deze onderdelen opnemen?

Nee. Micro- en kleine rechtspersonen zijn onder Titel 9 vrijgesteld van het opmaken van een bestuursverslag en het toevoegen van overige gegevens. Voor middelgrote rechtspersonen gelden onder meer beperktere openbaarmakingsvereisten. Bijzondere regels voor een sector of rechtsvorm kunnen aanvullende verplichtingen meebrengen.

De stukken voor de eigen organisatie of aandeelhouders zijn bovendien niet altijd gelijk aan de publicatiestukken bij KVK. Een verkorte publicatie betekent niet dat het volledige jaarrapport inhoudelijk even beperkt mag zijn. Zie deponering bij KVK voor de verplichtingen en termijnen. ^[ref]

Boekjaar afsluiten en het jaarrapport controleren

Een boekhoudprogramma kan overzichten en afsluitboekingen ondersteunen. Controleer welke rapportages beschikbaar zijn en of de uitvoer past bij de onderneming. Een automatisch gegenereerd rapport bevat niet vanzelf alle vereiste toelichtingen en beoordelingen.

• Sluiten bank, kas, debiteuren, crediteuren en overige balansposten aan op de onderliggende administratie?
• Zijn afschrijvingen, overlopende posten en voorzieningen beoordeeld?
• Zijn grondslagen, vergelijkende cijfers en resultaatbestemming juist toegelicht?
• Zijn continuïteit en gebeurtenissen na balansdatum beoordeeld?
• Zijn ondertekening, eventuele controle, vaststelling en publicatie geregeld?

Volgende artikel »

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Wat staat er in een jaarrapport? Uitleg over de jaarrekening, het bestuursverslag, overige gegevens, vrijstellingen en controle bij de jaarafsluiting.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.