Btw-tarieven: 21%, 9%, 0% en vrijstellingen uitgelegd
Nederland kent 21%, 9% en 0% btw. Daarnaast bestaan vrijstellingen. Het juiste tarief hangt af van de prestatie en de voorwaarden; 0% en vrijgesteld hebben verschillende gevolgen voor de aftrek van voorbelasting. [ref]
Inhoudsopgave [verbergen]
? min. leestijd | ? woorden- 21%
- 9%
- 0%
- Vrijgesteld
Stel in je boekhoudprogramma de btw-codes zorgvuldig in. Controleer bij een nieuw product eerst het toepasselijke tarief; de naam van een grootboekrekening bepaalt het tarief niet.
Btw-tarief: 21%
21% is het algemene tarief. Dit geldt als geen vrijstelling, 9%-tarief of 0%-tarief van toepassing is. [ref]
Btw-tarief: 9%
9% geldt onder meer voor bepaalde voedingsmiddelen, geneesmiddelen en boeken en voor diensten zoals kapperswerk en fietsenreparaties. Controleer de voorwaarden per product of dienst. [ref]
Let op gewijzigde categorieën: voor bepaalde agrarische goederen geldt sinds 2025 21% in plaats van 9%. [ref] Voor logies zoals hotelovernachtingen en vakantiehuisjes geldt vanaf 1 januari 2026 eveneens 21%. [ref]
Btw-tarief: 0%
Het nultarief geldt onder voorwaarden, bijvoorbeeld bij bepaalde internationale leveringen. Het is geen algemene regel voor alle buitenlandse klanten. Bij 0% blijft aftrek van voorbelasting mogelijk als aan de aftrekvoorwaarden is voldaan. [ref] Ook de levering en installatie van zonnepanelen op of bij woningen kan onder 0% vallen. [ref]
Vrijgesteld van btw
Vrijstellingen bestaan onder voorwaarden voor onder meer kinderopvang, onderwijs, financiële diensten en zorg. Voor uitgaven die je gebruikt voor vrijgestelde prestaties is de btw in beginsel niet aftrekbaar. Bij zowel belaste als vrijgestelde activiteiten moet je het aftrekrecht afzonderlijk beoordelen. [ref]
Verkopen van goederen/diensten met verschillende btw-tarieven
Veel ondernemingen verkopen niet één goed of dienst, maar hebben een assortiment van meerdere goederen/diensten. Daarbij kan het voorkomen dat het ene product belast is met 21%, terwijl het andere product 9% is. In uw boekhouding moet u dit dan ook splitsen.
Niet al het eten en drinken heeft hetzelfde tarief: alcoholhoudende dranken vallen doorgaans onder 21%. Houd de omzet per tarief afzonderlijk bij; aparte btw-codes kunnen daarbij helpen. [ref]
Combinaties van goederen en diensten
Beoordeel of de combinatie voor de gemiddelde consument één prestatie vormt of dat de onderdelen zelfstandig blijven. Een ondergeschikt onderdeel kan het tarief van de hoofdprestatie volgen, zoals plakmateriaal bij het repareren van een fietsband. Alleen de mogelijkheid om iets ook los te verkopen beslist dit niet.
Blijven onderdelen zelfstandige prestaties met verschillende tarieven, verdeel dan de gezamenlijke prijs op basis van de gangbare afzonderlijke prijzen. Een verdeling naar kosten mag als die aantoonbaar beter past. Je mag niet kunstmatig splitsen of samenvoegen. [ref]
Forfaitaire btw-tarieven
Forfaits zijn specifieke berekeningsmethoden. Gebruik ze alleen wanneer je aan de voorwaarden voldoet:
- Een btw-plichtige sportkantine kan onder voorwaarden 13% over de totale kantineontvangsten toepassen. Dit is geen algemeen extra btw-tarief. [ref]
- Bij een bedrijfskantine kan een correctie voor personeelsvoorzieningen spelen; het BUA is zelf geen btw-percentage.
- Voor privégebruik van een auto bestaan aparte berekeningsregels.
De Belastingdienst licht deze bijzondere berekeningen toe bij de btw-tarieven. [ref]
Btw berekenen: exclusief en inclusief
Bij € 100 exclusief 21% btw is de btw € 21 en het totaal € 121. Haal je btw uit een bedrag inclusief btw, gebruik dan 21/121 bij 21% of 9/109 bij 9%. Uit € 109 inclusief 9% btw volgt dus € 9 btw. Je berekent niet nog eens 9% over het inclusieve bedrag.
Veel gestelde vragen over btw-tarieven (FAQ)
Wat is btw 21%?
Het btw-tarief van 21% is het algemene tarief voor de meeste producten en diensten.
Wat is btw 9%?
9% is het verlaagde tarief voor aangewezen goederen en diensten, zoals bepaalde voedingsmiddelen en boeken. Controleer de voorwaarden per categorie.
Wat is btw 0%?
Bij 0% bereken je geen btw, terwijl aftrek van voorbelasting onder voorwaarden mogelijk blijft. Een buitenlandse klant betekent niet automatisch dat 0% geldt.
Wat is btw vrijgesteld?
Bij vrijgestelde prestaties bereken je geen btw. De btw over daarvoor gebruikte inkopen is in beginsel niet aftrekbaar. Controleer de voorwaarden van de betreffende vrijstelling.
Referenties
[verbergen]Deel dit artikel
Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!
Welk btw-tarief geldt? Bekijk 21%, 9%, 0%, vrijstellingen, actuele wijzigingen en rekenvoorbeelden voor bedragen inclusief en exclusief btw.
Over de auteur
Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.
Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.
Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.
Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.